Vắc xin Qdenga là vắc xin phòng sốt xuất huyết được đánh giá an toàn và hiệu quả bên cạnh các biện pháp phòng bệnh khác như tiêu diệt lăng quăng, muỗi vằn, đề phòng muỗi đốt… Vắc xin phòng sốt xuất huyết Qdenga được kỳ vọng sẽ giúp ngành Y tế dự phòng và người dân có thêm vũ khí phòng bệnh và đối phó với dịch sốt xuất huyết hiệu quả hơn, giảm gánh nặng bệnh tật, số ca nhập viện và biến chứng, tránh tình trạng quá tải của các bệnh viện.
Vắc xin sốt xuất huyết Qdenga được phát triển bởi Hãng vắc xin và dược phẩm Takeda Nhật Bản và sản xuất tại Đức. Vào tháng 5/2024, Cục quản lý Dược – Bộ Y tế đã chính thức cấp phép vắc xin sốt xuất huyết Qdenga tại Việt Nam. Đến tháng 12/2024, Hệ thống tiêm chủng Á Châu chính thức triển khai tiêm chủng loại vắc xin này với mục tiêu: đồng hành cùng người dân và hệ thống y tế trong công tác phòng ngừa và ứng phó với dịch sốt xuất huyết trong bối cảnh dịch bệnh có nhiều diễn biến phức tạp.
Vắc xin sốt xuất huyết Qdenga là vắc xin tứ giá, sống, giảm độc lực, tái tổ hợp, có tác dụng tạo kháng thể đặc hiệu, chủ động chống lại 4 tuýp virus sốt xuất huyết, bao gồm: DEN-1, DEN-2, DEN-3, DEN-4. Các nhà khoa học đã lựa chọn khung xương của tuýp huyết thanh virus DEN-2 giảm độc lực, sau đó tái tổ hợp với các protein cấu trúc của các tuýp huyết thanh còn lại để vắc xin có khả năng phòng cả 4 tuýp huyết thanh virus, phòng nguy cơ mắc bệnh và biến chứng nguy hiểm của bất kỳ tuýp nào gây ra.
Cơ chế hoạt động của vaccine sốt xuất huyết Qdenga cũng tương tự như các loại vắc xin khác. Khi được tiêm vào cơ thể, vắc xin sẽ bắt chước quá trình gây bệnh tự nhiên của virus gây bệnh sốt xuất huyết. Từ đó, vắc xin kích thích hệ thống miễn dịch sản xuất ra kháng thể chủ động tấn công hoặc tiêu diệt tác nhân gây bệnh.
Vắc xin Qdenga được chỉ định phòng bệnh sốt xuất huyết do bất kỳ tuýp huyết thanh virus nào gây ra, tiêm cho tất cả trẻ em từ 4 tuổi trở lên và người lớn. Đặc biệt, vắc xin có hiệu quả phòng tái nhiễm cho người từng mắc bệnh sốt xuất huyết. Đây là một thông tin rất ý nghĩa cho người dân Việt Nam, khi tỷ lệ người từng nhiễm sốt xuất huyết ít nhất một lần tại nước ta khá cao và thông thường những lần mắc bệnh sau nặng hơn rất nhiều so với lần đầu tiên.
Vắc xin Qdenga chống chỉ định với người quá mẫn cảm với bất kỳ hoạt chất hoặc tá dược nào có trong vắc xin hoặc người quá mẫn cảm với liều tiêm trước đó. Ngoài ra, vắc xin chống chỉ định với người suy giảm miễn dịch bẩm sinh hoặc do mắc phải,. Qdenga còn chống chỉ định với người từng nhiễm HIV có triệu chứng hoặc không triệu chứng kèm theo bằng chứng suy giảm chức năng hệ miễn dịch. Không tiêm vắc xin Qdenga cho phụ nữ có thai, phụ nữ cho con bú.
Tác dụng của vắc xin sốt xuất huyết Qdenga đã được đánh giá thông qua nghiên cứu DEN-301, một nghiên cứu mù đôi, ngẫu nhiên, có đối chứng giả dược được tiến hành tại 5 quốc gia ở Châu Mỹ Latinh bao gồm Brazil, Colombia, Cộng hòa Dominica, Nicaragua, Panama và 3 quốc gia ở Châu Á là Sri Lanka, Thái Lan, Philippines.
Vắc xin Qdenga phòng ngừa nguy cơ mắc bệnh sốt xuất huyết do cả 4 tuýp huyết thanh virus Dengue với hiệu quả cao trên 80% và ngăn ngừa trên 90% nguy cơ nhập viện do sốt xuất huyết.
Vắc xin sốt xuất huyết Qdenga đã được chứng minh an toàn qua 88 thử nghiệm lâm sàng trên hơn 14 quốc gia ở nhóm trẻ em từ 4 tuổi đến người 60 tuổi cùng nhiều dữ liệu giám sát tính an toàn của vắc xin tại Thái Lan và các quốc gia trên toàn thế giới. Hiệp hội Y học Châu Âu cũng đánh giá tính an toàn của vắc xin vượt trội hơn hẳn so với các nguy cơ tiềm ẩn mà vắc xin mang lại.
Vào tháng 5/2024 vừa qua, vắc xin sốt xuất huyết của Takeda đã thông qua tiền thẩm định từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), xác nhận tính an toàn và hiệu quả khi sử dụng. Tính đến tháng 8/2024, vaccine sốt xuất huyết Qdenga đã được cấp phép sử dụng cho người dân tại hơn 40 quốc gia trên toàn thế giới, được triển khai tiêm trong chương trình tiêm chủng mở rộng tại nhiều quốc gia lưu hành dịch như Brazil và Argentina. Tại Indonesia, vắc xin sốt xuất huyết được đưa vào chương trình tiêm chủng cấp tỉnh của 3 thành phố trong 2 tỉnh ghi nhận số ca mắc cao.
Vắc xin Qdenga được chứng minh có hiệu lực bảo vệ cao, hiệu lực chống nhiễm với cả 4 tuýp huyết thanh sốt xuất huyết lên đến 80,2%. Ở người từng nhiễm sốt xuất huyết, vắc xin Qdenga có hiệu quả phòng ngừa nguy cơ nhiễm virus là 64,2% và ngăn ngừa nhập viện là 85,9% khi tiêm đủ 2 liều, đúng lịch theo phác đồ khuyến cáo.
Trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn tiêm vắc xin sốt xuất huyết Qdenga với liều 0,5ml theo phác đồ 2 liều cách nhau 3 tháng.
Vắc xin sốt xuất huyết Qdenga được bào chế dưới dạng thuốc bột pha tiêm bao gồm 2 lọ. Một là lọ vắc xin đã được đông khô, lọ còn lại chứa dung môi dùng để hoàn nguyên vắc xin. Vắc xin sau khi hoàn nguyên cần được sử dụng ngay. Độ ổn định về lý hóa trong khi sử dụng đã được chứng minh trong 2 giờ ở nhiệt độ phòng (lên đến 32,5 độ C) kể từ thời điểm hoàn nguyên lọ vắc xin.
Vắc xin Qdenga sau khi được hoàn nguyên sẽ được tiêm dưới da, tốt nhất là cánh tay trên ở vùng cơ delta. Vắc xin Qdenga không tiêm vào mạch, không tiêm trong da hoặc tiêm bắp. Không trộn vắc xin trong cùng một ống tiêm với bất kỳ loại vắc xin hoặc thuốc tiêm nào khác.
Những đối tượng sau cần thận trọng sử dụng vắc xin sốt xuất huyết Qdenga:
Người có bệnh cấp tính như sốt nặng cần hoãn tiêm vắc xin sốt xuất huyết Qdenga. Người mắc các bệnh nhiễm trùng nhẹ như cảm lạnh không nên trì hoãn tiêm chủng.
Một trong những nguyên nhân dẫn đến phản ứng sau tiêm có thể bắt nguồn từ tâm lý lo âu, nỗi sợ kim tiêm. Các phản ứng liên quan đến lo âu có thể bao gồm ngất, tăng thông khí hoặc các phản ứng liên quan đến căng thẳng trong quá trình tiêm chủng.
Do vắc xin chống chỉ định với đối tượng phụ nữ mang thai, nên phụ nữ trong độ tuổi sinh sản cần lên kế hoạch mang thai rõ ràng và phải xác định bản thân không có thai khi tiêm vắc xin. Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản nên tránh mang thai ít nhất 1 tháng sau tiêm vắc xin.
Hiện có rất ít dữ liệu nghiên cứu lâm sàng về việc sử dụng vắc xin Qdenga cho đối tượng phụ nữ mang thai. Từ đó không đủ cơ sở để kết luận ảnh hưởng của vắc xin Qdenga với thai kỳ. Theo thông tin từ nhà sản xuất, vắc xin Qdenga là vắc xin sống giảm độc lực, do đó chống chỉ định sử dụng vắc xin khi mang thai.
Không chỉ chống chỉ định cho phụ nữ mang thai, vắc xin Qdenga còn chống chỉ định tiêm trong thời gian cho con bú.
Hiện chưa có bất kỳ dữ liệu nào liên quan đến ảnh hưởng của vắc xin với khả năng sinh sản ở người. Theo dữ liệu từ các cuộc nghiên cứu lâm sàng, chưa ghi nhận trường hợp nào vắc xin sốt xuất huyết ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.
Vắc xin sốt xuất huyết Qdenga có lịch tiêm đơn giản, dễ nhớ. Cụ thể lịch tiêm 2 mũi được áp dụng cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn. Khoảng cách giữa 2 mũi vắc xin là 3 tháng.
Khám sàng lọc trước tiêm là bước quan trọng do bác sĩ thực hiện theo quy trình tiêm chủng an toàn. Đây là bước cần thiết trước khi tiêm bất kỳ loại vắc xin nào, nhằm phát hiện những bất thường cần lưu ý để bác sĩ có thể chỉ định tiêm vắc xin, tạm hoãn hay không được tiêm.
Kết quả khám sàng lọc trước tiêm chủng sẽ được căn cứ trên những thông tin mà người tiêm chủng cung cấp cho bác sĩ và những dấu hiệu mà bác sĩ quan sát, đánh giá sau khi thăm khám theo quy trình tiêm chủng an toàn.
Cụ thể, các thông tin cần khai báo cho bác sĩ trong buổi khám sàng lọc bao gồm:
Sau tiêm chủng vắc xin Qdenga hoặc bất kỳ loại vắc xin nào, người được tiêm cần ở lại cơ sở tiêm chủng tối thiểu 30 phút để xử trí kịp thời nếu có những dấu hiệu bất thường như nhức đầu, đau cơ, khó chịu, sốt…. Khi có dấu hiệu bất thường cần báo ngay cho nhân viên y tế gần nhất để được kiểm tra. Nếu không có phản ứng bất thường, nhân viên y tế sẽ kiểm tra thân nhiệt, vết tiêm, đặt câu hỏi về các phản ứng trước khi người tiêm ra về.
Tại nhà, người được tiêm và gia đình cần tiếp tục theo dõi sức khỏe trong vòng 48 giờ tiếp theo. Các yếu tố cần theo dõi như thân nhiệt, nhịp thở, sự tỉnh táo, ăn, ngủ, quan sát da toàn thân và vùng tiêm. Nếu phát hiện bất thường, gia đình nên đưa người tiêm chủng đến cơ sở y tế gần nhất để xử trí kịp thời.
Vắc xin Qdenda đã được chứng minh tính hiệu quả và an toàn cao cho người sử dụng. Các phản ứng phụ thường gặp sau tiêm là sưng, đỏ, đau tại vị trí tiêm, một số trường hợp có thể sốt nhẹ, đau cơ và khó chịu. Tuy nhiên, nhìn chung các phản ứng phụ sau tiêm Qdenga thường nhẹ và chỉ kéo dài trong vòng vài ngày sau tiêm. Các phản ứng phụ của vắc xin Qdenga ở lần tiêm thứ hai thường ít gặp hơn ở lần tiêm đầu tiên.
Theo thông tin từ nhà sản xuất, vắc xin Qdenga cần được bảo quản ở nhiệt độ 2-8 độ C. Tránh tiếp xúc với chất bảo quản, thuốc sát trùng, chất tẩy rửa và các chất chống virus khác vì có thể làm bất hoạt vắc xin. Ngoài ra, chỉ sử dụng ống tiêm vô trùng không chứa chất bảo quản, tẩy rửa, khử trùng và chất chống virus khác để pha và tiêm Qdenga.
Giá vắc xin sốt xuất huyết tại Á Châu là 1.290.000 đồng/ mũi, lịch tiêm gồm 2 mũi cách nhau 3 tháng. (Giá có thể thay đổi)
Sốt xuất huyết là bệnh nhiễm trùng cấp tính với diễn biến cực kỳ phức tạp, khó lường, tiềm ẩn nhiều yếu tố nguy hiểm có khả năng đe dọa tính mạng người bệnh, đặc biệt nguy hiểm ở những lần tái nhiễm. Vắc xin Qdenga được đánh giá là giải pháp phòng bệnh sốt xuất huyết an toàn, hiệu quả bên cạnh các phương pháp phòng bệnh khác. Trẻ từ 4 tuổi trở lên, người lớn, đặc biệt là đối tượng từng mắc sốt xuất huyết cần tiêm vắc xin càng sớm càng tốt để hạn chế tối đa nguy cơ mắc bệnh, biến chứng, tử vong do sốt xuất huyết.
Điện thoại: 0977 268 567
Điện thoại: 0981 439 281
Online: 6
Tổng truy cập: 123017